KOZAĞAÇ KÖYÜNÜN TARİHÇESİ

Köyümüzün Bozağaç olarak ilk kurucuları, Orta Asya'dan Anadoluya göç eden, Oğuz Türklerinin Üçoklar ve Bozoklar olarak ikiye ayrılmış, iki ana kolundan birisi olan, Bozoklar kolunun, Kayı boyu Türkmenlerinden Sarıkeçili yörükleridir.

Bu Türk boyunun ataları, tarihi göçlerinden önce, Orta Asya'daki Balkaş gölü civarında bulunan, Gülnar bölgesinde Tarım ve hayvancılıkla hayatlarını devam ettirmekte idiler. Atalarımız,Moğolların baskıları, kuraklık ve bazı kavimlerin milletlerin, (Çinliler ve Arap'lar gibi) zorlamaları ve baskıları neticesinde, zorunlu olarak 765 yıllarından itibaren, Orta Asya'daki Gülnar yöresinden göç etmek mecburiyetinde kalmışlardır.

Atalarımızın ikinci vatanı olan Anadoluya, Anayurtları Orta Asya'dan 765 yıllarında başlayan zorunlu göç hareketleri, aralıklarla 1230 yıllarına kadar devam etmiştir.

İran ve Irak üzerinden geçerek, Anadolu'ya gelen bu Türk boyu, (Sarıkeçililer) önceleri İçel, Antalya, Isparta, Burdur, Aydın, Afyon, Adana, Karaman ve Konya (Beyşehir, Seydişehir, Çumra, Bozkır) ova ve yaylalarında, konar göçer (göçebe) hayatı yaşamışlar, daha sonra da bu yerlerde yerleşik düzene geçmişlerdir. Bu Türkmen boyundan hala konar göçer olarak yaşayan soydaşlarımız ve karındaşlarımız bulunmaktadır.

Ana yurtlarından zorunlu olarak göç etmek mecburiyetinde kalan atalarımız, göçerler, (Sarıkeçililer) Gülnar Hatun önderliğinde, büyük mücadeleler ve uğraşlardan sonra, Mersin (içel) bölgesine gelerek yerleşirler. Atalarımız yerleştikleri bu yere, Orta Asya'dan geldikleri yörenin adı olan ve aynı zamanda kendilerine Orta Asyadan gelmelerine önderlik ederek, ulusu için canını feda eden, liderleri Gülnar Hatun'un ismini vermişler, şimdiki Gülnar kazasının yerleşimcileri ve kurucuları olmuşlardır.

Mersin Gülnar yöresinde yerleşik düzene geçen Sarıkeçili yörükleri atalarımız, göçebe hayatlarını burada da devam ettirmişler, yazları hayvanlarını daha serin ve otlak olan bölgelere, yüksek yaylalara otlatmaya götürmüşler, kışları da tekrar Gülnar'a geri dönmüşlerdir.

Bu konar göçer Türkmen soydaşlarımıza, yörük lakabının verilmesinin nedeni, bıkmadan devamlı bir şekilde yürüdüklerinden ve yürüyerek konar göçer bir yaşam tarzı seçtikleri için verilmiştir.

Sarıkeçili yörüklerinin göç ve göç yolları, Halk bilimi araştırmacısı Sayın Hilmi Dulkadir Bey'in yazdığı, İçel'de Son Yörükler (SARIKEÇİLİLER) adlı eserinde de açıkça görülmektedir.

Tarihi zaman içerisinde, sosyal yapılaşmalar ve çatışmalar sebebiyle, göçerlerin gidip gelmeleri zorlaştığı için, bazı göçerler hayvanlarını otlatmak için gittikleri uygun yerlerde yerleşik düzene geçerek, yerleşip kalmışlar geriye dönmemişlerdir.

Köyümüz konum itibariyle, hayvanları barındırmaya, otlatmaya, sulamaya ve aynı zamanda ekip biçmeye uygun olduğu için, köyümüze gelen göçerler (Atalarımız) da, Gülnar'a geri dönmemişler, köyümüzün şu anda bulunduğu yere yerleşip kalmışlardır.

Köyümüze yerleşen Sarıkeçili yörükleri, (Atalarımız ) İçel ili Gülnar kazasındaki yerleşim alanlarının (köylerinin) adı olan Bozağaç ismini de, bu yeni yerleştikleri bölgeye vermişlerdir.

Osmanlılar döneminde eski tarihi kayıtlarda, Bozağaç olarak geçen köyümüzün adı, daha sonraları, köyde ceviz (koz) ağacının bol olması nedeniyle, halk arasında Kozağaç olarak söylenmeye başlanmış, son yüz yıl içerisinde de, Resmi kayıtlarda Kozağaç olarak değiştirilmiştir.

Not: Elbette tarihi akış içerisinde köyümüz ve civarında, birçok ulus ve uygarlıklar hüküm sürmüş olabilir, çeşitli medeniyetlerden değişik insan toplulukları yaşamış olabilir,Tarihi kalıntıları ve yapıtları olmuş olabilir, hatta atalarımız köyümüze konar göçer olarak gelip gittikleri zaman bile, köyümüzde başka milletlerden insanlar veya insan gurupları olmuş olabilir. Ancak köyümüz içerisinde, şu anda yıkık ve sağlam olarak görünen kerpiç, taş ve kargir evleri, atalarımızın yaptıkları aşikardır. 350-400 yıl arasında bir geçmişi olan köyümüzün her mahallesinde, yıllarca konar göçer olarak, çadırlar içerisinde yaşamlarını sürdüren atalarımız, daha sonraları çadırlarının yerine yapmış oldukları kerpiç, taş ve kargir evlerde yaşamlarını sürdürmeye devam etmişlerdir.

Köyümüz insanının % de % üne yakın bir kısmı, uzaktan yakından birbirine akrabadır. Aralarında kan bağı vardır. Ayrıca Konya'nın bazı köy ve kasabalarında da özellikle Bozkır ve civarında bulunan köy ve kasabalarda, bilmem kaç göbek öteden gelme hısım ve akrabalarımız bulunmaktadır.

Köyümüz hakkında yukarıda bulunduğum izah ve açıklamalar, tamamı ile benim çeşitli kaynaklardan yaptığım araştırmalar ve kişisel bulgularıma dayanan bilgiler olup, köyümüz hakkında ellerinde belgeli bulgu ve veri olanlar varsa, bu bilgileri de değerlendirip, sayfamıza ekleyebiliriz. Saygı ve sevgilerimle.

---

Veli Kızılkaya